Differentiaaldiagnose
De differentiaaldiagnose van dementie wordt in de eerste plaats gebaseerd op een goede anamnese en klinisch onderzoek.
De belangrijkste diagnoses waartussen men dient te differentiëren zijn een delirium, een depressie, milde cognitieve stoornissen, neveneffecten van toxische stoffen of geneesmiddelen, sensorische beperkingen en andere psychiatrische en neurologische aandoeningen.
Klik op onderstaande knoppen om meer te lezen
Tabel 2. Vergelijking tussen de klinische kenmerken van delirium, dementie en depressie
| Klinisch kenmerk | Delirium | Dementie | Depressie |
|---|---|---|---|
Begin |
Abrupt, acuut (in uren tot dagen)
|
Traag, sluipend, vaak laat herkend (in maanden tot jaren)
|
Variabel, meestal geleidelijk in enkele weken
|
Beloop |
Diurne fluctuaties van de symptomen, meestal erger ’s avonds of ’s nachts
|
Chronisch progressief, geen diurn patroon
|
Variabel, meestal erger ’s ochtends
|
Bewustzijn |
Gedaald of hyperalert
|
Helder bewustzijn in het beginstadium
|
Ongestoord, helder
|
Aandacht |
Aangetast, fluctuerend
|
Ongestoorde aandacht in het beginstadium
|
Kan gedaald zijn door interesseverlies
|
Oriëntatie |
Meestal aangetast, fluctuerend
|
Kan gestoord zijn afhankelijk van subtype en ernst
|
Ongestoord, helder
|
Geheugen |
Kortetermijngeheugen aangetast
|
Korte- en langetermijngeheugen aangetast
|
Selectief gestoord (door tekort aan aandacht, interesse of concentratie)
|
Denkproces |
Incoherent, gedesorganiseerd
|
Verarmd, moeite met abstract begrip
|
Intact doch met een ondertoon van hopeloosheid en hulpeloosheid
|
Perceptie |
Frequent vluchtige wanen of hallucinaties
|
Normale perceptie in het beginstadium
|
Normale perceptie (tenzij psychotische depressie)
|
Spraak |
Incoherent |
Fatische stoornissen, afhankelijk van ernst en subtype
|
Normale spraak doch kan vertraagd zijn
|
Psychomotoor gedrag |
Variabel: hypokinesie, hyperkinesie, kan wisselen
|
Meestal normaal
|
Variabel
|
Beoordeling van cognitie |
Snel afgeleid, maakt daardoor veel fouten
|
Heeft moeite om op een correct antwoord te komen
|
Fouten eerder door tekort aan motivatie, antwoordt vaak met “ik weet het niet”
|
Gebaseerd op Milisen K, Braes T, DIck DM, Foreman MD. Cognitive assessment and differentiating the 3D’s (dementia, depression, delirium). Nurs Clin North Am. 2006; 41 (1): 1-22.
